فیروزه

 
 

نمایش حقیقت بدون خلاقیت

نگاهی به فیلم «شکارچی شنبه» ساختهٔ «پرویز شیخ‌طادی»

شکارچی شنبه روایتی از زندگی روحانی اسرائیلی، هانان کولات است. فیلم با حضور نوهٔ هانان در سرزمین‌های اشغالی آغاز می‌شود و به شرح زندگی هانان از نگاه او می‌پردازد. هانان در میان اسرائیلی‌ها نفوذ زیادی دارد. او کسی است که با استناد به کتابی که در اختیار دارد، در میان مردم اسرائیل احکام یهود را اجرا می‌کند. این ظاهری‌ است از دین‌داری او. اما واقعیت این است که با ادعای دروغین تکلم با خدا، آرا و عقاید خود را به نام دستورات الهی در میان یهودیان گسترش می‌دهد. با دستور اوست که یهودیان، زمین‌های اعراب فلسطین را مصادره و آنان را قتل عام می‌کنند. نوهٔ هانان تدریجاً با آداب و رسوم زندگی اسرائیلی آشنا می‌شود و به اصرار پدربزرگ خود آموزش‌های نظامی را فرا می‌گیرد و به زودی درحملات هانان به فلسطینی‌ها مشارکت می‌کند و از نزدیک شاهد کشته‌شدن اهالی فلسطین می‌شود. ادامه…


 

برای دیدن و فراموش کردن

نگاهی دیگر به فیلم محفظهٔ رنج (The Hurt Locker)

فیلمسازان در این سال‌ها علاقه زیادی به ساختن فیلم‌های رئالیستی نشان داده‌اند، اما این رئالیستی بودن آن‌ها از سطح لفظ فراتر نرفته است و صرفاً در عریان‌تر نشان دادن واقعیت خلاصه شده است. این تمایل به مستند کردن داستان و تصویر و روایت از جایی شروع شد که سینما فهمید مخاطب بیشتر از همه چیز دوست دارد واقعیت را ببیند و بعد از پایان فیلم ذره‌ای احساس غیرواقعی بودن آن را نکند.

در این زمینه می‌توان از فیلم‌هایی همچون «کشتی‌گیر» آرنوفسکی و «چه» اثر سودربرگ نام برد. اما یکی از تبعات این اتفاق در شیوهٔ فیلمسازی، یکسونگری روایی است که اتفاقاً در اکثر فیلم‌های این‌چنینی دیده می‌شود.

فیلم «محفظهٔ رنج» ساختهٔ «کاترین بیگلو» نیز از این قاعده مستثنا نیست. این یکسونگری، زمانی باعث نگرانی می‌شود که در داستان، پای درگیری و جنگ میان دو گروه کاملاً مخالف وسط باشد. اگر فیلم داستان زندگی شخصی یک کشتی‌گیر بازنشسته و تنها را دستمایهٔ روایت قرار داده بود یکسونگری از این جهت ضرری به او وارد نمی‌کند. آن‌طور که در کشتی‌گیر آرنوفسکی می‌بینیم. ادامه…