فیروزه

 
 

هنر، مینی‌مالیسم و موزه هنرهای معاصر تهران

علی مهجور

معرفی کتاب «هنر و مینی‌مالیسم» نوشتهٔ «دانیل مارزونا»

شاید پر بی‌راه نباشد اگر جنبش هنری مینی‌مالیسم را تجلی ساده‌ترین و در عین حال ژرف‌ترین اندیشه‌های انتزاعی هنری بدانیم. «سادگی» طرفه کالبدی بود که هنرمندان مینی‌مالیست روحِ زیبایی و هنر، را بدان دمیدند و بدین وسیله آثاری بدیع آفریدند. جنبش مینی‌مالیسم را با این جمله دانیل مارزونا می‌توان بهتر شناخت: آنچه می‌فهمید همان است که می‌بینید. مارزونا استاد دانشگاه و نویسنده آمریکایی است که اخیراً کتاب «هنر و مینی‌مالیسم» او را دکتر پرویز علوی به فارسی ترجمه کرده و توسط نشر پشوتن روانه بازار شده است. کیفیت خوب چاپ و حجم کم کتاب، موجب جذابیت دوچندان این ترجمه شده است. ادامه…


 

بازیابی وضعیت‌های نمایشی

قسمت اول

ژرژ پولتی (متولد ۱۸۶۸ میلادی) کتابی به نام «سی و شش وضعیت نمایشی» نوشته است. وی در این کتاب از قول گوتزی می آورد: «فقط سی و شش وضعیت تراژیک وجود دارد.» البته کلمه تراژیک در این نقل قول به آن معنایی است که در عصر ما «نمایشی» یا دراماتیک خوانده می‌شود. گوتزی گفته است که تمام نمایش‌های بشری بر محور این سی و شش موضوع یا وضعیت یا پیرنگ مایه یا کنش می گردد و هر درگیری عاطفی در هر نمایش در هر جای عالم در تمام دوره‌ها، جلوه‌ای از این سی و شش وضعیت بوده و هست و خواهد بود. پولتی در این کتاب نخست این ادعا را توضیح می‌دهد و پس از تثبیت آن، وضعیت‌های نمایشی و زیرگروه‌های مربوط به هر کدام را یک به یک تشریح می‌کند. این ادعا پرسش‌های بسیاری را به ذهن می‌آورد. ادامه…


 

همراه با داوینچی و میکل‌آنژ

علی مهجور

معرفی کتاب هنر رنسانس نوشته جرالدین.ا. جانسون

انتشارات آکسفورد مجموعه کتاب‌هایی را منتشر کرده است تحت عنوان «a very short introduction». این عبارت یعنی «آشنایی بسیار کوتاه»، به انتهای موضوع کتاب اضافه می‌شود، مثلاً «تاریخ آمریکا: آشنایی بسیار کوتاه». دوستی می‌گفت وقتی این کتاب‌ها را می‌خوانی، فکر می‌کنی دربارهٔ آن موضوع خیلی می‌دانی…؛ و البته «فکر می‌کنی» را با تأکید و نحوه‌ای تعریض و کنایه تلفظ می‌کرد. من در این مجال می‌خواهم ترجمهٔ یکی از این کتاب‌ها را معرفی کنم: کتاب Renaissance art: a very short introduction نوشته جرالدین ا. جانسون، که در سال گذشته توسط انتشارات بصیرت و با ترجمهٔ رحیم قاسمیان به بازار آمد؛ و با عنوان «هنر رنسانس» منتشر شد. این کتاب‌ها وقتی به فارسی ترجمه‌ می‌شوند، عبارت «آشنایی بسیار کوتاه» از عنوان آنها حذف می‌شود. پیش از این عناوین دیگری نیز توسط همین انتشارات و انتشارات فرهنگ معاصر منتشر شده که تنها به عنوان اصلی در روی جلد قناعت کرده‌اند. اینکه دلیل تلخیص عنوان چیست، مهم نیست! چون خیلی چیزها درباره کتاب و کتاب‌خوانی مهم نیست، بهتر است به مسائلی از این دست نیز اهمیت ندهیم و بگذریم. ادامه…


 

تاریخ و مسائل زیباشناسی

علی مهجور

شاید اطلاق عنوان کتاب به ترجمه دو مقاله از یک دائرة‌المعارف، چندان جالب نباشد؛ اما اگر این دو مقاله در فضای نشر کتاب‌های فارسی منتشر شده باشند و موضوعشان هم فلسفه و تاریخچهٔ زیباشناسی باشد، آن‌وقت می‌توان گفت همه چیز جالب و عادی است. کتاب تاریخ و مسائل زیباشناسی با ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی در سال ۸۷، توسط انتشارات هرمس منتشر شده است. نکته جالب اینجاست که در شناسنامه کتاب هیچ ذکری از چندمین چاپ کتاب نیست و اگر آشنایی پیشین من با این کتاب نبود، بعید نبود که چاپ نخست آن را ۸۷ ذکر می‌کردم، اما واقعیت این است که چاپ نخست کتاب مربوط به سال ۷۶ است و در شمار نخستین ترجمه‌های مترجم است. این کتاب حاوی دومقالهٔ «تاریخ زیباشناسی» از مونرو سی بیردزلی و «مسائل زیباشناسی» از جان هاسپرس است. هر دو مقاله از دائرة‌المعارف فلسفه پل ادواردز انتخاب شده و هرچند دیدگاه‌های فیلسوفان متعدد و نیز گستره‌ای از مسائل زیبایی‌شناسی را در برمی‌گیرد، اما بیان هر دو مقاله به اقتضای دائرة‌المعارفی بودن، بسیار موجز و خلاصه است تا جایی که اگر مخاطب کتاب با فضای مباحث زیبایی‌شناسی آشنایی نداشته باشد، چندان بهره‌ای از مطالعه این دو مقاله نخواهد برد. ادامه…


 

به سراغ خود آثار هنری برویم!

علی مهجور

مروری بر کتاب چیستی هنر اثر نایجل واربرتن

در میان حوزه‌های مختلف فلسفه، شاید یکی از حوزه‌هایی که دچار فقر منابع به زبان فارسی است، فلسفهٔ هنر باشد. از آنجا که در فرهنگ ما کم و بیش نگاه سیاست‌گذاران فرهنگی به مقولهٔ هنر، نگاهی معطوف به زمینه‌ای لوکس و فاقد کارکرد عمل‌گرایانه است، مسلماً فلسفهٔ هنر نیز با چنین نگاهی تنها به کوشش کسانی رشد کرده، که دغدغه شخصی آن‌ها به این زمینه علمی باز می‌گردد. در این بین علاقه‌مندان و دانشجویانی که به هر دلیل مشتاق فراگیری فلسفه هنرند، به ناچار یا باید به متون انگلیسی این رشته مراجعه کنند و یا از لابلای کتاب‌های تاریخ هنر و درس‌های اساتید رشتهٔ هنر، رشحاتی را به کام تشنه خویش برسانند. ادامه…


 

بهترین‌های سال ۲۰۰۸ به انتخاب «نیویورکر»

هفته‌نامهٔ «نیویورکر» که سالی ۴۷ شماره منتشر می‌شود و از دههٔ ۱۹۲۰ تاکنون با موفقیت به کار خود ادامه داده است، طبق سنت هرساله، با فرارسیدن پایان سال، بهترین‌های خود را منتشر کرده است.

«نیویورکر» که در سال‌های اخیر به سردبیری دیوید رمنیک منتشر می‌شود، بیش از یک میلیون نفر مشترک دارد. مؤسسهٔ ناشر این مجله اخیراً تمامی شماره‌های آن را تا ماه آپریل ۲۰۰۸ روی هارد دیسک و دی‌وی‌دی منتشر کرده و به بازار فرستاده است.

در تمامی سال‌های فعالیت این نشریه شاعران و نویسندگان بزرگی با آن کار کرده‌اند که از جمله می‌توان به ج. د. سالینجر، ساول بلو، ولادیمیر ناباکف، جان آپدایک و ریچارد ییتس اشاره کرد.

جیمز وودز، بهترین کتاب‌های سال

من فقط درصد کوچکی از انبوه کتاب‌های منتشر شده در سال ۲۰۰۸ را خوانده‌ام و در نتیجه اینها فهرست کتاب‌هایی هستند که بیشتر از بقیه دوست‌شان داشته‌ام:

«ندرلند» (Netherland) نوشتهٔ «جوزف اونیل»

«خانه» نوشتهٔ «مریلین رابینسن»

«مرگ با انقطاع» نوشتهٔ «ژوزه ساراماگو»

مجموعه داستان‌های کوتاه «هوای دیروز» نوشتهٔ «ان انرایت»

«کیرون اسمیت، پسرک» نوشتهٔ «جیمز کلمن»

«توبیخ بی‌جا» نوشتهٔ «ویلیام فلش» تحقیقی در مورد رابطهٔ بیولوژی و زیبایی‌شناسی

«تفکر دربارهٔ دیگران» نوشتهٔ «تد کوهن» که مجموعه‌ای از مقالات فلسفی دربارهٔ نقش استعاره است.

«جهان همینی است که هست» زندگینامه «و. س. نای‌پال» نوشتهٔ پاتریک فرنچ

دو کتاب دربارهٔ «جورج اورول» یکی رپرتاژگونه تحت عنوان «مواجهه با حقایق نه چندان دلپسند» ویراستهٔ «جورج پاکر» و دیگری منتخبی از مقالات اورول تحت عنوان «هنر یعنی تبلیغات» با پیشگفتاری از «کیت گسن»

«بقیه‌اش پارازایته: گوش دادن به سدهٔ بیستم» نوشته الکس راس

دیوید دنبی: بهترین فیلم‌های سال

سال گذشته حدود ۶۵۰ فیلم در نیویورک اکران شد که رقم تکان‌دهنده‌ای است و مسلمأ با توجه به وضعیت اقتصادی امسال این تعداد به نحو قابل توجهی کاهش خواهد یافت. بیشتر اینها فیلم‌های کم‌خرجی بودند که در آنها دست‌کم چند صحنه درخشان وجود داشت. در این فهرست بیشتر به فیلم‌های پربیننده‌تر توجه کرده‌ام چون فکر می‌کنم هنرمندانی که برای مخاطبان گسترده‌تری کار می‌کنند نیز به حمایت نیاز دارند.

«اعتراض» (Defiance) ساختهٔ «ادوارد زویک»

«ریچل قصد ازدواج دارد» ساختهٔ «جاناتن دمی» با بازی «ان هاتاوی»

«کلاس درس» ساختهٔ «لوران کانته» دربارهٔ معلم یک مدرسه که در کلاس نهم درس می‌دهد

«کشتی‌گیر» ساختهٔ «دارن آرنافسکی» با بازی «میکی رورک»

«ویکی کریستینا بارسلون» ساختهٔ «وودی آلن»

«وال‌-ی» ساختهٔ «اندرو استانتن» جاه‌طلبانه‌ترین فیلم کمپانی «پیکسار»

«میلک» ساختهٔ «گاس ون سانت» با بازی درخشان «شان پن» و «جاش برولین» دربارهٔ «هاروی میلک»

«دردسر توفان» مستندی در مورد توفان کاترینا ساختهٔ «کارل دیل» و «تصا لسین»

«راه انقلابی» ساخته «سام مندز» با بازی «لئوناردو دی‌کاپریو» و «کیت وینزلت»

«همیشه دوستت داشته‌ام» ساختهٔ «فیلیپ کلودل» که فیلم درخشانی نیست اما بازی خیره‌کننده «کریستین اسکات‌-تامس» را دارد.


 

همهٔ آنچه که می‌خواهید دربارهٔ نویسندهٔ محبوب خود بدانید

گاهی خبر انتشار دوبارهٔ کتابی که سال‌ها در بازار نایاب بوده است و برای خواندنش همیشه مجبور بودی که آن را از کتابخانه امانت بگیری و سال‌ها منتظر انتشار دوباره آن بوده‌ای بسیار بیشتر از خبر ده تا کتاب چاپ اول و تازه خوشحال کننده است. حالا یکی از این کتاب‌ها دوباره ( پس از بیست سال‌) منتشر شده است: هفت صدا

هفت صدا حاصل گفت‌وگوهای مفصل ریتا گیبرت با هفت نویسنده و شاعر بزرگ آمریکای لاتین است. نویسندگانی که جملگی از شهرتی جهانی برخوردارند و آثارشان به زبان‌های مختلف ترجمه شده است و برندهٔ جایزه‌های مهم و معتبر ادبی مثل جایزهٔ نوبل شده‌اند. این هفت نفر عبارتند از: پابلو نرودا، خورخه لوئیس بورخس، میگل آنخل آستوریاس، اکتاویو پاز، خولیو کورتاسار، گابریل گارسیا مارکز و گی‌یرمو کابررا اینفانته.

ریتا گیبرت در خلال این گفت‌و‌گوهای مفصل -‌که هر کدام حداقل سی چهل صفحه‌اند و بعضی‌ها به بیش از صد صفحه هم رسیده‌اند‌- به ابعاد گوناگون ذهنی و شخصیتی هر یک از این شاعران و نویسندگان سرک کشیده است. از بحث درباره تک‌تک آثار این نویسندگان و چگونگی خلق هر یک از این آثار گرفته تا بحث‌های اجتماعی و سیاسی و نوع روابط و مناسبات شخصی و خانوادگی نویسنده و حتی رابطهٔ آنها با دیگر نویسندگان و شاعران بزرگ آمریکای لاتین و… . پس از خواندن این کتاب دیگر چیزی نیست که درباره نویسندهٔ محبوبتان ندانید.

یکی از بخش‌های بسیار جذاب کتاب مقدمه‌های سه چهار صفحه‌ای است که ریتا گیبرت برای ابتدای هر مصاحبه نوشته است. نوعی معرفی و درآمد برای ورود به دنیای یک نویسنده با نثری دلنشین که نشان از آشنایی کامل و تسلط گفت‌و‌گو کننده بر آثار و احوال این نویسندگان و شاعران دارد.

به هر حال اگر از علاقه‌مندان شعر پابلو نرودا یا اکتاویو پاز هستید یا نویسنده محبوبتان گابریل گارسیا مارکز است، یا دوست دارید سری به هزارتوهای بورخس بزنید خواندن هفت صدا را در اولین فرصت ممکن از دست ندهید.

* هفت صدا/ مصاحبه ریتا گیبرت با هفت نویسنده آمریکای لاتین/ ترجمه: نازی عظیما/ ناشر: نشر آگه پاییز ۱۳۸۷


 

آن سوی بادها

مرتضی کاردراگرچه گروس عبدالملکیان از شاعران جوان کشور محسوب می‌شود و سابقهٔ شاعری‌اش هنوز به ده سال نرسیده است، اما در همین مدت اندک به موفقیت‌های قابل توجهی دست یافته است. مجموعهٔ نخست او پرندهٔ پنهان (۱۳۸۱) جایزهٔ شعر کارنامه را از آن خود کرد و مجموعهٔ دومش رنگ‌های رفتهٔ دنیا (۱۳۸۳)جایزهٔ کتاب سال شعر جوان را. همچنین او یکی از برگزیدگان جشنواره شعر فجر سال گذشته بوده و سرو بلورین این جشنواره را به خانه برده است. مجموعه‌هایش در بازار نشر نیز با استقبال خوبی مواجه شده است. اینها همه حاکی از مقبولیت این شاعر -‌چه در میان مخاطبان عام و چه در میان منتقدان و مخاطبان حرفه‌ای شعر‌- است.

شعر گروس عبدالملکیان – برخلاف شعر بسیاری از شاعران این سال‌ها – نه آنقدر پیچیده است و فضاهای نامتعارف و عجیب و غریبی دارد که مخاطب عام نتواند با آن ارتباط برقرار کند و نه آنقدر پیش پا افتاده و دم‌دستی است که برای مخاطبان حرفه‌ای شعر جذابیتی نداشته باشد. شعر او معمولاً با مضامین و واژه‌های متعارف و آشنا -‌که پیش از این شاعران دیگر از آن بهره برده‌اند‌- خلق می‌شود، در عین اینکه شاعر با تکنیک‌ها و جریان‌های روز شعر آشناست و به قدر لازم از آنها استفاده می‌کند.

شاید بتوان جنگ و عشق را دو مضمون محوری و دو دغدغهٔ اساسی شعر او دانست که در بسیاری از کارهایش به چشم می‌خورد؛ دو مضمونی که به نوعی دیگر در شعرهای پدرش محمدرضا عبدالملکیان نیز وجود داشته‌اند. انگار دغدغه‌های عبدالملکیان پدر به عبدالملکیان پسر نیز رسیده است. هر چند که نمی توان منکر تفاوت‌های جدی نوع نگاه این دو شاعر از یکدیگر شد. این دو مضمون گاه در بعضی شعرهای گروس با هم تلاقی می‌کنند و جدالی نیز بین آنها درمی‌گیرد.

سطرها در تاریکی جا عوض می‌کنند سومین مجموعهٔ این شاعر است که به‌تازگی منتشر شده است. مجموعهٔ سی‌و‌یک شعر کوتاه و بلند است که به نوعی ادامهٔ تجربه‌های دو مجموعهٔ پیشین او محسوب می شود. با این تفاوت که کارهای بلند این مجموعه بیشتر و چشمگیرتر است. شعری از این مجموعه را با هم می‌خوانیم:

پروانهٔ غبار گرفته: هر روز/ پرده را کنار می‌زنیم/ و خورشید را در آسمان/ به خاطر می‌آوریم/ تقصیر مرگ نیست/ که ما این‌همه تنهاییم/ ما/ با دهان دودکش‌ها سخن گفتیم و/ واژهٔ «باران مصنوعی» را چون کودکی ترسناک/ به دنیا آوردیم/ تقصیر مرگ نیست/ که این‌همه تنهاییم/ انگار/ جهان چایی است که سرد شده/ و گاهی/ پشیمانی، تنها درآوردن سوزن است/ از سینهٔ پروانه‌ای غبارگرفته/… / کبریت بکش/ تا ستاره‌ای به شب اضافه کنیم/ و خیره شو/ به مردمان تنهایی/ که در آسمان سیگار می‌کشند/ به رودخانه‌ای که از کودکی‌ات می گذشت/ و یال موج موج پرماهی‌اش/ خون جنگل بود/ رودخانه‌ای وحشی/ که در لوله‌های آهنی رام شد/ و با یک پیچ/ سرد و گرمش کردیم

* سطرها در تاریکی جا عوض می‌کنند/ گروس عبدالملکیان/ نشر مروارید/ چاپ اول ۱۳۸۷


 

«فوکو» و «گاو خشمگین»

امید روحانیفوکو
ژیل دلوز
ترجمه‌ی نیکو سرخوش- افشین جهاندیده
نشر نی، چاپ اول. ۱۳۸۲ تهران، ۲۲۰۰ نسخه. ۱۹۶ ص. ۲۶۰۰ تومان.

کتاب، اولین ترجمه‌ی جدی و سامانمند و هدفمند از مقالات ژیل دلوز (۱۹۹۵-۱۹۲۵)، فیلسوف، اندیشمند و نظریه‌پرداز فرانسوی، مجموعه‌ای است گرد آمده از شش مقاله‌ی دلوز درباره‌ی دیدگاه‌ها و نظرات میشل فوکو (۱۹۸۴- ۱۹۳۶)، نظریه‌پرداز و فیلسوف دیگر فرانسوی. شش مقاله، از این‌جا و آن‌جا، از ماهنامه‌ها و فصل‌نامه‌های فلسفه و نقد تحلیلی تا کتاب‌های مختلف دلوز انتخاب شده‌اند و با پانویس‌های بسیار روشنگر و منقح و پاکیزه و دقیق، (بخش‌هایی از خود کتاب‌ها و بخش‌هایی از ترجمه‌های آثار فوکو به فارسی) آراسته شده است. همه‌ی این‌ها، البته چیزی از دشواری متن و ترجمه نمی‌کاهد که اساسا طرح مباحث فلسفی و فکری و روشنگری اروپای غربی ربع آخر قرن بیستم، نیاز به واژه‌سازی و توضیح اصطلاحات به فارسی را می‌طلبد که هر دو ترجمه، به فراخور متن انجام داده‌اند و این گهگاه فهم متن را دشوارتر هم کرده است اما کتاب، حاصل یک تعمق و ترجمه‌ی فکر شده است هرچند مثل هر ترجمه‌ی دیگری، اشتباهات گهگاه خود را هم دارد، جایی که مترجمان فرهیخته پیش‌تر متونی دیگر، چون «نیچه، تبارشناسی تاریخ» را ترجمه کرده بودند و مقالاتی دیگر را به‌رغم کوشش در یافتن معادل‌هایی دشوار (چون بس‌گانگی- ایجاب‌باوری – قضیه‌مند- و ده‌ها نمونه‌ی دیگر، واژه‌های د‌یگری مثل سمتپوم (به معنای نشانه بیماری) را بی‌یافتن معادل رها و همان را ثبت کرده‌اند.

پیوست کتاب، «درباب مرگ انسان و ابرانسان»، در واقع تحلیلی است بر اندیشه‌ی فوکو در باب مناسبات نیروها شاید محتاج توضیحاتی بیشتر، پانویس‌های مفصل‌تر می‌بود تا فهم آن را آسان‌تر کند.

در هر حال، کتاب کوششی است برای درک بیشتر فوکو، هر چند از دیدگاه اندیشمندی که به جای ساده کردن اندیشه‌های فوکو (یا دست‌کم رمزگشایی آن)، ساحت‌هایی تازه را می‌گشاید.

❋ ❋ ❋

گاو خشمگین
فیلم‌نامه
پل شریدر، ماردیک مارتین
ترجمه‌ی امید نیک فرجام
از رشته فیلم‌نامه‌های ۱۰۰ سال سینما، ۱۰۰ فیلمنامه (کتاب شماره‌ی ۵۰)
نشر نی، چاپ اول، ۱۳۸۶، ۱۶۵۰ نسخه، ۱۸۰ ص، ۲۶۰۰ تومان

گاو خشمگین (محصول ۱۹۸۰)، دهمین فیلم بلند مارتین اسکورسیزی، فیلمساز برجسته‌ی امریکایی است که خیلی از منتقدان آن را «بهترین اثر دهه‌ی ۱۹۸۰»، «بهترین اثر اسکورسیزی» و حتی «بهترین فیلم امریکایی» می‌دانند. داستان زندگی، صعود و سقوط جیک لاموتا، بوکسور عصبی، سرسخت و پارانوئید سال‌های دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ امریکا، داستان ظهور و سقوط یک قهرمان نمونه‌ای امریکایی ا‌ست. رئالیسم بی‌پرده و عریان فیلم، با کمک فیلم‌برداری سیاه و سفید، خشونت عریان و نمایش جمعیت داخل رینگ بوکس، شخصیت‌پردازی کامل فیلمنامه از قهرمان فیلم‌، که نوشته‌ی پل شریدر [فیلم‌نامه‌نویس معروف امریکایی و همکار اسکورسیزی در راننده تاکسی (۱۹۷۰). آخرین وسوسه‌ی مسیح (۱۹۸۸)، احضار مردگان (۱۹۹۹)] از فیلم‌نامه‌ی اولیه‌ی ماردیک مارتین تشخص و اعتبار داده است.

این پنجاهمین فیلم‌نامه از مجموعه‌ی ۱۰۰ فیلم‌نامه‌ای است که نشر نی، انتشار آن‌ها را از ۱۰ سال پیش با انتشار «شرق بهشت» آغاز کرد و با همه‌ی فراز و نشیب‌ها و تغییر سردبیر گرفتاری‌های نشر تا کنون- البته نه‌چندان مرتب و بسامان- ادامه داده است. کتاب حاضر، مثل اغلب فیلم‌نامه‌های این مجموعه از کتاب‌ها، جدا از متن کامل فیلم‌نامه، شامل دو مقاله درباره‌ی کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس، با فیلم‌شناسی نسبتا کاملی از هر دو، نقد و یک گفتگو بین کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس هم است کتاب را به مرجعی کامل درباره‌ی فیلم بدل می‌کند.


 

مترجمان، خائنان

امید روحانیحسن کامشاد (متولد ۱۳۰۴) دوست، همکلاسی و یار غار زنده‌یاد شاهرخ مسکوب، نویسنده‌ی کتاب «نثر نوین فارسی» (نشر آژند ۱۳۸۳)، کتابی از مجموعه‌ی نوشته‌هایش (یازده مقاله) را در قالب کتابی بسیار خواندنی و آموزنده و جذاب ارائه داده است. تاریخچه‌ی ترجمه – که یکی از جذاب‌ترین، فشرده‌ترین و در عین حال، جامع‌ترین تاریخ‌های ترجمه است – آغازگر این مجموعه است و مقاله‌ی دوم، نقد و تحلیلی کوتاه و فشرده درباره‌ی زندگی، دوران فعالیت، سبک و تأثیرگذاری همینگوی، در واقع نقدی است کوتاه و فشرده از نویسنده‌ی امریکایی. جدا از مقاله‌ی «مسئولیت روشنفکران» که در واقع خطابه‌ی اسلاو هاول رئیس جمهور چک ۱۹۹۵ در دانشگاه ویلنگتون زلاندنو است، بقیه‌ی مقاله‌ها، نقدهای ترجمه‌ی کتاب‌های گوناگون است. و از جمله بهترین آن‌ها، نقدی که نویسنده به کتاب ملیت و زبان –رساله‌ی دکترایش در دانشگاه کمبریج- نوشته است که بر بخش قابل ملاحظه‌ای از آسیب‌شناسی ترجمه‌های سردستی و غیر وفادارانه و به ظاهر سالم و قابل دفاع در ایران اشارات دقیقی دارد که مترجم‌ها چه بلایی بر سر متن، نحوه‌ی نگرش، شیوه‌ی نگارش و جهان‌بینی مؤلف یعنی خود او آورده‌اند. یا نقد او بر جامعه‌ی باز و دشمنانش کارل پوپر در امریکا که از دقیق‌ترین نمونه‌های نقد ترجمه است. اما ضمیمه‌ی کتاب، متن خاطره‌ی نویسنده از زندگی، دوستی و سال‌های گذرانش با شاهرخ مسکوب، به بخشی جالب توجه از دوران کودکی و همکلاس بودنش با مسکوب در مدارس اصفهان اشاره دارد و نقدی است به بخشی مغفول از شخصیت ادیب درگذشته، در دوران جوانی دو دوست و تغییر مسیر زندگی‌شان.

هر چند مقالات مجموعه، هیچ نوع اشتراک موضوعی ندارند و در واقع مجموعه‌ای مقالاتند که به تنهایی استعداد تبدیل شدن به کتاب را نداشته‌اند و اینک در این قالب، به هیچ روی با هم هم‌خوانی و تناسب ندارند، اما جذاب بودن نوشته‌ها و شیرینی قلم نویسنده، این نکته‌ی اصلی را قابل اغماض کرده است.

* مترجمان، خائنان. مته به خشخال چند کتاب، حسن کامشاد، نشر نی، چاپ اول، ۱۳۸۶