فیروزه

 
 

ایلای را باور کن!

وقتی «کتاب ایلای» را می‌دیدم، به نظرم بر روی لبه‌ای باریک میان شک و باور حرکت می‌کردم. دلیلش هم کاملاً خارج از متن فیلم بود. ممکن است کسی تا پایان فیلم در همین میانه باقی بماند، شاید دیگری از ابتدا شکاکانه و ناباور فیلم را دنبال کند و چه بسا شخص سومی با اعتقادی کامل از ابتدا تا انتهای فیلم را باورمند تماشا کند. آن چیزی که کتاب ایلای عرضه می‌کند تنها یک سنگ محک است برای آزمودن میزان باور تماشاگرانش. درست، کاری که فیلم «مصائب ژان‌دارک» درایر با مخاطبش انجام می‌دهد. تفاوت اما در این است که فیلم درایر، حکایت واقعه‌ای تاریخی را می‌کند با هزاران قضاوت پسینی و حاشیهٔ بیرونی، در قالبی بی‌طرفانه و با زبانی تا حد ممکن گزارش‌گونه، ولی «کتاب ایلای» داستانی است علمی‌ـ‌تخیلی با مؤلفه‌های غالباً استاندارد شدهٔ این ژانر، که فیلم‌نامه‌نویس آن از همان ابتدا، فیلم را بر اساس قهرمانی به نام ایلای بنا می‌کند. قهرمانی که تا به پایان رساندن مأموریتش، حق مردن ندارد. مأموریتی که حتی به ضرب و زور بریل بودن کتاب دزدیده شده و حک شدن تمام کتاب مقدس در حافظهٔ ایلای، باید با موفقیت به اتمام برسد. این تفاوت رویکرد در دو فیلم «مصایب ژان‌دارک» و «کتاب ایلای»، خود باعث اختلاف موضع تماشاگرانشان می‌شود. بی‌طرفانه بودن رویکرد درایر شما را با مستندی تاریخی مواجه می‌کند که یا باعث می‌شود ادعای ژان‌دارک را باور می‌کنید یا نه؛ اما جانب‌دارانه بودن رویکرد برادران هیوز، در شما دافعه‌ای ایجاد می‌کند که مانع از مواجه شدن هم‌دلانه با ایلای قهرمان و باور آسان ادعای او در شنیدن ندایی فرازمینی برای مأموریتی مذهبی می‌شود.

The Book of Eli (۲۰۱۰) Directed by Albert and Allen Hughes


comment feed یک پاسخ به ”ایلای را باور کن!“

  1. ناصر

    حضور دوست و برادر عزیزم را در فیروزه خوش‌آمد می‌گویم.